Web2 विरुद्ध Web3
पृष्ठ अखेरचे अद्यतन: २३ फेब्रुवारी, २०२६
वेब2 म्हणजे आज आपल्यापैकी बहुतेकांना माहीत असलेल्या इंटरनेटची आवृत्ती. तुमच्या वैयक्तिक डेटाच्या बदल्यात सेवा पुरवणाऱ्या कंपन्यांचे वर्चस्व असलेले इंटरनेट. इथेरियमच्या संदर्भात, वेब3 म्हणजे ब्लॉकचेनवर चालणारे विकेंद्रित ॲप्स. हे असे ॲप्स आहेत जे कोणालाही त्यांच्या वैयक्तिक डेटाचे मुद्रीकरण न करता सहभागी होण्याची परवानगी देतात.
अधिक नवशिक्यांसाठी अनुकूल संसाधन शोधत आहात का? आमची वेब3 ची ओळख पहा.
वेब3 चे फायदे
इथेरियमच्या मूळ विकेंद्रीकरणामुळे अनेक वेब3 डेव्हलपर्सनी dapps तयार करणे निवडले आहे:
- नेटवर्कवर असलेल्या कोणालाही सेवा वापरण्याची परवानगी आहे – किंवा दुसऱ्या शब्दांत, परवानगीची आवश्यकता नाही.
- कोणीही तुम्हाला ब्लॉक करू शकत नाही किंवा सेवेचा ॲक्सेस नाकारू शकत नाही.
- नेटिव्ह टोकन, इथर (ETH) द्वारे पेमेंट अंतर्भूत आहेत.
- इथेरियम ट्युरिंग-कम्प्लीट आहे, म्हणजे तुम्ही जवळजवळ काहीही प्रोग्राम करू शकता.
व्यावहारिक तुलना
| वेब2 | Web3 |
|---|---|
| ट्विटर कोणतेही खाते किंवा ट्वीट सेन्सॉर करू शकते | वेब3 ट्वीट्स सेन्सॉर करता येणार नाहीत कारण नियंत्रण विकेंद्रित आहे |
| पेमेंट सेवा विशिष्ट प्रकारच्या कामासाठी पेमेंटला परवानगी न देण्याचा निर्णय घेऊ शकते | वेब3 पेमेंट ॲप्सना कोणत्याही वैयक्तिक डेटाची आवश्यकता नसते आणि ते पेमेंट रोखू शकत नाहीत |
| गिग-इकॉनॉमी ॲप्सचे सर्व्हर बंद होऊ शकतात आणि कामगारांच्या उत्पन्नावर परिणाम होऊ शकतो | वेब3 सर्व्हर बंद होऊ शकत नाहीत – ते त्यांच्या बॅकएंड म्हणून इथेरियम, हजारो संगणकांचे विकेंद्रित नेटवर्क वापरतात |
याचा अर्थ असा नाही की सर्व सेवांचे dapp मध्ये रूपांतर करणे आवश्यक आहे. ही उदाहरणे वेब2 आणि वेब3 सेवांमधील मुख्य फरकांची निदर्शक आहेत.
वेब3 च्या मर्यादा
सध्या वेब3 मध्ये काही मर्यादा आहेत:
- स्केलेबिलिटी – व्यवहार वेब3 वर धीमे आहेत कारण ते विकेंद्रित आहेत. पेमेंटसारख्या स्टेटमधील बदलांवर नोडद्वारे प्रक्रिया करणे आणि संपूर्ण नेटवर्कमध्ये प्रसारित करणे आवश्यक आहे.
- UX – वेब3 ॲप्लिकेशन्सशी संवाद साधण्यासाठी अतिरिक्त पायऱ्या, सॉफ्टवेअर आणि शिक्षणाची आवश्यकता असू शकते. हे अवलंबण्यात एक अडथळा असू शकतो.
- ॲक्सेसिबिलिटी – आधुनिक वेब ब्राउझरमध्ये एकत्रीकरणाच्या अभावामुळे वेब3 बहुतेक वापरकर्त्यांसाठी कमी ॲक्सेसिबल बनते.
- खर्च – बहुतेक यशस्वी dapps त्यांच्या कोडचा खूप छोटा भाग ब्लॉकचेनवर ठेवतात कारण ते महाग आहे.
केंद्रीकरण विरुद्ध विकेंद्रीकरण
खालील तक्त्यामध्ये, आम्ही केंद्रीकृत आणि विकेंद्रित डिजिटल नेटवर्क्सचे काही ढोबळ फायदे आणि तोटे सूचीबद्ध करतो.
| केंद्रीकृत प्रणाली | विकेंद्रित प्रणाली |
|---|---|
| कमी नेटवर्क व्यास (सर्व सहभागी एका केंद्रीय प्राधिकरणाशी जोडलेले असतात); माहिती त्वरीत प्रसारित होते, कारण प्रसार मोठ्या प्रमाणात संगणकीय संसाधने असलेल्या केंद्रीय प्राधिकरणाद्वारे हाताळला जातो. | नेटवर्कवरील सर्वात दूरचे सहभागी एकमेकांपासून संभाव्यतः अनेक एजेस दूर असू शकतात. नेटवर्कच्या एका बाजूने प्रसारित केलेल्या माहितीला दुसऱ्या बाजूला पोहोचायला बराच वेळ लागू शकतो. |
| सहसा उच्च कार्यक्षमता (उच्च थ्रुपुट, एकूण कमी संगणकीय संसाधने खर्च) आणि अंमलबजावणी करणे सोपे. | सहसा कमी कार्यक्षमता (कमी थ्रुपुट, अधिक एकूण संगणकीय संसाधने खर्च) आणि अंमलबजावणी करणे अधिक क्लिष्ट. |
| परस्परविरोधी डेटाच्या बाबतीत, निराकरण स्पष्ट आणि सोपे आहे: सत्याचा अंतिम स्त्रोत केंद्रीय प्राधिकरण आहे. | ज्या डेटाच्या स्टेटवर सहभागींनी सिंक केलेले असणे अपेक्षित आहे, त्याबद्दल पीअर्स परस्परविरोधी दावे करत असल्यास, विवाद निराकरणासाठी एका प्रोटोकॉलची (बहुतेकदा क्लिष्ट) आवश्यकता असते. |
| अयशस्वी होण्याचा एकच बिंदू: दुर्भावनापूर्ण घटक केंद्रीय प्राधिकरणाला लक्ष्य करून नेटवर्क बंद करू शकतात. | अयशस्वी होण्याचा एकही बिंदू नाही: सहभागींच्या मोठ्या भागावर हल्ला झाला/काढून टाकले तरीही नेटवर्क कार्य करू शकते. |
| नेटवर्क सहभागींमध्ये समन्वय खूप सोपा आहे आणि एका केंद्रीय प्राधिकरणाद्वारे हाताळला जातो. केंद्रीय प्राधिकरण नेटवर्क सहभागींना अगदी कमी घर्षणासह अपग्रेड, प्रोटोकॉल अपडेट्स इत्यादी स्वीकारण्यास भाग पाडू शकते. | समन्वय अनेकदा कठीण असतो, कारण नेटवर्क-स्तरीय निर्णय, प्रोटोकॉल अपग्रेड इत्यादींमध्ये कोणत्याही एका एजंटचा अंतिम निर्णय नसतो. सर्वात वाईट परिस्थितीत, जेव्हा प्रोटोकॉल बदलांबद्दल मतभेद असतात तेव्हा नेटवर्कमध्ये फूट पडण्याची शक्यता असते. |
| केंद्रीय प्राधिकरण डेटा सेन्सॉर करू शकते, संभाव्यतः नेटवर्कच्या काही भागांना उर्वरित नेटवर्कशी संवाद साधण्यापासून तोडू शकते. | सेन्सॉरशिप खूप कठीण आहे, कारण माहितीला नेटवर्कमध्ये प्रसारित होण्याचे अनेक मार्ग आहेत. |
| नेटवर्कमधील सहभाग केंद्रीय प्राधिकरणाद्वारे नियंत्रित केला जातो. | कोणीही नेटवर्कमध्ये सहभागी होऊ शकतो; कोणतेही “गेटकीपर” नाहीत. आदर्शपणे, सहभागाचा खर्च खूप कमी असतो. |
लक्षात घ्या की हे सामान्य नमुने आहेत जे प्रत्येक नेटवर्कमध्ये खरे ठरतीलच असे नाही. शिवाय, प्रत्यक्षात एखादे नेटवर्क किती प्रमाणात केंद्रीकृत/विकेंद्रित आहे हे एका स्पेक्ट्रमवर अवलंबून असते; कोणतेही नेटवर्क पूर्णपणे केंद्रीकृत किंवा पूर्णपणे विकेंद्रित नसते.
पुढील वाचन
- वेब3 काय आहे? - ethereum.org
- वेब 3.0 ॲप्लिकेशनची रचना (opens in a new tab) - प्रीती कासिरेड्डी
- विकेंद्रीकरणाचा अर्थ (opens in a new tab) 6 फेब्रुवारी, 2017 - विटालिक बुटेरिन
- विकेंद्रीकरण का महत्त्वाचे आहे (opens in a new tab) 18 फेब्रुवारी, 2018 - ख्रिस डिक्सन
- वेब 3.0 काय आहे आणि ते का महत्त्वाचे आहे (opens in a new tab) 31 डिसेंबर, 2019 - मॅक्स मर्श आणि रिचर्ड मुइरहेड
- आम्हाला वेब 3.0 ची गरज का आहे (opens in a new tab) 12 सप्टेंबर, 2018 - गॅविन वुड