आशावादी रोलअप्स

आशावादी रोलअप्स हे लेयर 2 (L2) प्रोटोकॉल आहेत जे इथेरियमच्या बेस लेयरचा थ्रुपुट वाढवण्यासाठी डिझाइन केलेले आहेत. ते ऑफचेन व्यवहार प्रक्रिया करून मुख्य इथेरियम चेनवरील गणना कमी करतात, ज्यामुळे प्रक्रिया गतीमध्ये लक्षणीय सुधारणा होते. साइडचेन्स सारख्या इतर स्केलिंग सोल्यूशन्सच्या विपरीत, आशावादी रोलअप्स ऑनचेन व्यवहाराचे परिणाम प्रकाशित करून मेननेटमधून सुरक्षा मिळवतात, किंवा प्लाझ्मा चेन्स, जे फ्रॉड प्रूफसह इथेरियमवर व्यवहार सत्यापित करतात, परंतु व्यवहार डेटा इतरत्र संग्रहित करतात.

इथेरियम वापरताना गणना हा एक हळू आणि महागडा भाग असल्याने, आशावादी रोलअप्स स्केलेबिलिटीमध्ये 10-100x पर्यंत सुधारणा देऊ शकतात. आशावादी रोलअप्स calldata म्हणून किंवा blobs मध्ये इथेरियमवर व्यवहार लिहितात, ज्यामुळे वापरकर्त्यांसाठी गॅस खर्च कमी होतो.

पूर्वतयारी

तुम्ही आमचे इथेरियम स्केलिंग आणि लेयर 2 वरील पृष्ठे वाचलेली आणि समजून घेतलेली असावीत.

आशावादी रोलअप म्हणजे काय?

आशावादी रोलअप हा इथेरियमला स्केल करण्याचा एक दृष्टीकोन आहे ज्यामध्ये गणना आणि स्टेट स्टोरेज ऑफचेन हलवणे समाविष्ट आहे. आशावादी रोलअप्स इथेरियमच्या बाहेर व्यवहार कार्यान्वित करतात, परंतु व्यवहार डेटा मेननेटवर calldata म्हणून किंवा blobs मध्ये पोस्ट करतात.

आशावादी रोलअप ऑपरेटर इथेरियमवर सादर करण्यापूर्वी एकाधिक ऑफचेन व्यवहारांना मोठ्या बॅचमध्ये एकत्र बंडल करतात. या दृष्टिकोनामुळे प्रत्येक बॅचमधील एकाधिक व्यवहारांवर निश्चित खर्च पसरवणे शक्य होते, ज्यामुळे अंतिम वापरकर्त्यांसाठी शुल्क कमी होते. आशावादी रोलअप्स इथेरियमवर पोस्ट केलेल्या डेटाचे प्रमाण कमी करण्यासाठी कॉम्प्रेशन तंत्रांचा देखील वापर करतात.

आशावादी रोलअप्सना "आशावादी" मानले जाते कारण ते ऑफचेन व्यवहार वैध आहेत असे गृहीत धरतात आणि ऑनचेन पोस्ट केलेल्या व्यवहार बॅचसाठी वैधतेचे पुरावे प्रकाशित करत नाहीत. हे आशावादी रोलअप्सना झिरो-नॉलेज रोलअप्स पासून वेगळे करते जे ऑफचेन व्यवहारांसाठी क्रिप्टोग्राफिक प्रकाशित करतात.

त्याऐवजी आशावादी रोलअप्स अशा प्रकरणांचा शोध घेण्यासाठी फ्रॉड-प्रूफिंग योजनेवर अवलंबून असतात जिथे व्यवहारांची गणना योग्यरित्या केली जात नाही. इथेरियमवर रोलअप बॅच सबमिट केल्यानंतर, एक वेळ विंडो असते (ज्याला चॅलेंज पीरियड म्हणतात) ज्या दरम्यान कोणीही मोजून रोलअप व्यवहाराच्या परिणामांना आव्हान देऊ शकते.

जर फ्रॉड प्रूफ यशस्वी झाला, तर रोलअप प्रोटोकॉल व्यवहार (व्यवहार) पुन्हा कार्यान्वित करतो आणि त्यानुसार रोलअपची स्टेट अपडेट करतो. यशस्वी फ्रॉड प्रूफचा दुसरा परिणाम म्हणजे चुकीच्या पद्धतीने कार्यान्वित केलेला व्यवहार ब्लॉकवर समाविष्ट करण्यासाठी जबाबदार असलेल्या सिक्वेन्सरला दंड मिळतो.

जर चॅलेंज कालावधी संपल्यानंतर रोलअप बॅचला आव्हान दिले गेले नाही (म्हणजे, सर्व व्यवहार योग्यरित्या कार्यान्वित झाले), तर ते वैध मानले जाते आणि इथेरियमवर स्वीकारले जाते. इतर लोक एका अपुष्ट रोलअप ब्लॉकवर तयार करणे सुरू ठेवू शकतात, परंतु एका चेतावणीसह: पूर्वी प्रकाशित झालेल्या चुकीच्या पद्धतीने कार्यान्वित केलेल्या व्यवहारावर आधारित असल्यास व्यवहाराचे परिणाम उलट केले जातील.

आशावादी रोलअप्स इथेरियमसोबत कसे संवाद साधतात?

आशावादी रोलअप्स हे ऑफचेन स्केलिंग सोल्यूशन्स आहेत जे इथेरियमच्या वर चालण्यासाठी तयार केले आहेत. प्रत्येक आशावादी रोलअप इथेरियम नेटवर्कवर तैनात केलेल्या स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्टच्या सेटद्वारे व्यवस्थापित केला जातो. आशावादी रोलअप्स मुख्य इथेरियम चेनच्या बाहेर व्यवहार प्रक्रिया करतात, परंतु ऑफचेन व्यवहार (बॅचमध्ये) ऑनचेन रोलअप कॉन्ट्रॅक्टवर पोस्ट करतात. इथेरियम ब्लॉकचेनप्रमाणेच, हे व्यवहार रेकॉर्ड अपरिवर्तनीय आहे आणि "आशावादी रोलअप चेन" तयार करते.

आशावादी रोलअपच्या आर्किटेक्चरमध्ये खालील भाग समाविष्ट आहेत:

ऑनचेन कॉन्ट्रॅक्ट्स: आशावादी रोलअपचे कार्य इथेरियमवर चालणाऱ्या स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट्सद्वारे नियंत्रित केले जाते. यामध्ये रोलअप ब्लॉक्स संग्रहित करणारे, रोलअपवरील स्टेट अपडेट्सचे निरीक्षण करणारे आणि वापरकर्त्याच्या ठेवींचा मागोवा घेणारे कॉन्ट्रॅक्ट्स समाविष्ट आहेत. या अर्थाने, इथेरियम आशावादी रोलअपसाठी बेस लेयर किंवा "लेयर 1" म्हणून काम करते.

ऑफचेन व्हर्च्युअल मशीन (VM): जरी आशावादी रोलअप प्रोटोकॉल व्यवस्थापित करणारे कॉन्ट्रॅक्ट्स इथेरियमवर चालतात, तरी रोलअप प्रोटोकॉल इथेरियम व्हर्च्युअल मशीन पेक्षा वेगळ्या दुसऱ्या व्हर्च्युअल मशीनवर गणना आणि स्टेट स्टोरेज करतो. ऑफचेन VM हे असे ठिकाण आहे जिथे ॲप्लिकेशन्स राहतात आणि स्टेट बदल कार्यान्वित केले जातात; ते आशावादी रोलअपसाठी अप्पर लेयर किंवा "लेयर 2" म्हणून काम करते.

आशावादी रोलअप्स EVM साठी लिहिलेल्या किंवा संकलित केलेल्या प्रोग्राम्स चालवण्यासाठी डिझाइन केलेले असल्याने, ऑफचेन VM मध्ये अनेक EVM डिझाइन स्पेक्स समाविष्ट आहेत. याव्यतिरिक्त, ऑनचेनवर मोजलेले फ्रॉड प्रूफ इथेरियम नेटवर्कला ऑफचेन VM मध्ये मोजलेल्या स्टेट बदलांची वैधता लागू करण्याची परवानगी देतात.

आशावादी रोलअप्सना 'हायब्रिड स्केलिंग सोल्यूशन्स' असे म्हटले जाते कारण, जरी ते स्वतंत्र प्रोटोकॉल म्हणून अस्तित्वात असले तरी, त्यांचे सुरक्षा गुणधर्म इथेरियममधून मिळवले जातात. इतर गोष्टींबरोबरच, इथेरियम रोलअपच्या ऑफचेन गणनेची अचूकता आणि गणनेमागील डेटाची उपलब्धता याची हमी देते. हे आशावादी रोलअप्सना शुद्ध ऑफचेन स्केलिंग प्रोटोकॉलपेक्षा (उदा., साइडचेन्स) अधिक सुरक्षित बनवते जे सुरक्षेसाठी इथेरियमवर अवलंबून नाहीत.

आशावादी रोलअप्स खालील गोष्टींसाठी मुख्य इथेरियम प्रोटोकॉलवर अवलंबून असतात:

डेटा उपलब्धता

उल्लेख केल्याप्रमाणे, आशावादी रोलअप्स व्यवहार डेटा इथेरियमवर calldata किंवा blobs म्हणून पोस्ट करतात. रोलअप चेनची अंमलबजावणी सादर केलेल्या व्यवहारांवर आधारित असल्याने, कोणीही ही माहिती—इथेरियमच्या बेस लेयरवर आधारित—रोलअपची स्टेट कार्यान्वित करण्यासाठी आणि स्टेट संक्रमणांच्या अचूकतेची पडताळणी करण्यासाठी वापरू शकतो.

डेटा उपलब्धता महत्त्वपूर्ण आहे कारण स्टेट डेटामध्ये प्रवेशाशिवाय, आव्हानकर्ते अवैध रोलअप ऑपरेशन्सना विवादित करण्यासाठी फ्रॉड प्रूफ तयार करू शकत नाहीत. इथेरियम डेटा उपलब्धता प्रदान केल्यामुळे, रोलअप ऑपरेटर्सना दुर्भावनापूर्ण कृत्ये (उदा. अवैध ब्लॉक्स सादर करणे) करून सुटण्याचा धोका कमी होतो.

सेन्सॉरशिप प्रतिरोध

आशावादी रोलअप्स सेन्सॉरशिप प्रतिरोधासाठी इथेरियमवर देखील अवलंबून असतात. आशावादी रोलअपमध्ये एक केंद्रीकृत संस्था (ऑपरेटर) व्यवहार प्रक्रिया करण्यासाठी आणि इथेरियमवर रोलअप ब्लॉक्स सादर करण्यासाठी जबाबदार असते. याचे काही परिणाम आहेत:

• रोलअप ऑपरेटर्स पूर्णपणे ऑफलाइन जाऊन किंवा काही विशिष्ट व्यवहार असलेले ब्लॉक्स तयार करण्यास नकार देऊन वापरकर्त्यांना सेन्सॉर करू शकतात.

• रोलअप ऑपरेटर्स मालकीच्या मर्केल प्रूफसाठी आवश्यक असलेला स्टेट डेटा रोखून वापरकर्त्यांना रोलअप कॉन्ट्रॅक्टमध्ये जमा केलेले फंड काढण्यापासून रोखू शकतात. स्टेट डेटा रोखल्याने रोलअपची स्टेट वापरकर्त्यांपासून लपवली जाऊ शकते आणि त्यांना रोलअपशी संवाद साधण्यापासून रोखले जाऊ शकते.

आशावादी रोलअप्स ऑपरेटर्सना इथेरियमवर स्टेट अपडेट्सशी संबंधित डेटा प्रकाशित करण्यास भाग पाडून ही समस्या सोडवतात. ऑनचेनवर रोलअप डेटा प्रकाशित करण्याचे खालील फायदे आहेत:

• जर एखादा आशावादी रोलअप ऑपरेटर ऑफलाइन गेला किंवा व्यवहार बॅच तयार करणे थांबवले, तर दुसरा नोड उपलब्ध डेटा वापरून रोलअपची शेवटची स्टेट पुन्हा तयार करू शकतो आणि ब्लॉक उत्पादन सुरू ठेवू शकतो.

• वापरकर्ते निधीच्या मालकीचे पुरावे देण्यासाठी मर्केल प्रूफ तयार करण्यासाठी व्यवहार डेटा वापरू शकतात आणि रोलअपमधून त्यांची मालमत्ता काढू शकतात.

• वापरकर्ते त्यांचे व्यवहार सिक्वेन्सरऐवजी L1 वर देखील सबमिट करू शकतात, अशा परिस्थितीत सिक्वेन्सरला वैध ब्लॉक्स तयार करणे सुरू ठेवण्यासाठी एका विशिष्ट वेळेच्या मर्यादेत व्यवहार समाविष्ट करावा लागतो.

सेटलमेंट

आशावादी रोलअप्सच्या संदर्भात इथेरियमची दुसरी भूमिका सेटलमेंट लेयरची आहे. एक सेटलमेंट लेयर संपूर्ण ब्लॉकचेन इकोसिस्टमला अँकर करते, सुरक्षा स्थापित करते, आणि जर दुसऱ्या चेनवर (या प्रकरणात आशावादी रोलअप्स) विवाद उद्भवला ज्यासाठी लवादाची आवश्यकता आहे तर वस्तुनिष्ठ अंतिमता प्रदान करते.

इथेरियम मेननेट आशावादी रोलअप्सना फ्रॉड प्रूफ सत्यापित करण्यासाठी आणि विवाद सोडवण्यासाठी एक केंद्र प्रदान करते. शिवाय, रोलअपवर केलेले व्यवहार केवळ नंतर अंतिम होतात जेव्हा रोलअप ब्लॉक इथेरियमवर स्वीकारला जातो. एकदा रोलअप व्यवहार इथेरियमच्या बेस लेयरवर वचनबद्ध झाल्यावर, तो मागे घेतला जाऊ शकत नाही (चेन पुनर्रचनेच्या अत्यंत असंभव प्रकरणात वगळता).

आशावादी रोलअप्स कसे काम करतात?

व्यवहार अंमलबजावणी आणि एकत्रीकरण

वापरकर्ते “ऑपरेटर्स” कडे व्यवहार सादर करतात, जे आशावादी रोलअपवर व्यवहार प्रक्रिया करण्यासाठी जबाबदार नोड्स आहेत. “व्हॅलिडेटर” किंवा “ॲग्रिगेटर” म्हणूनही ओळखले जाणारे, ऑपरेटर व्यवहार एकत्र करतो, अंतर्निहित डेटा कॉम्प्रेस करतो आणि इथेरियमवर ब्लॉक प्रकाशित करतो.

प्रूफ-ऑफ-स्टेक सिस्टीम प्रमाणेच, कोणीही व्हॅलिडेटर बनू शकत असले तरी, आशावादी रोलअप व्हॅलिडेटर्सनी ब्लॉक्स तयार करण्यापूर्वी एक बॉण्ड प्रदान करणे आवश्यक आहे. जर व्हॅलिडेटरने अवैध ब्लॉक पोस्ट केला किंवा जुन्या-पण-अवैध ब्लॉकवर तयार केला (जरी त्यांचा ब्लॉक वैध असला तरी) तर हा बॉण्ड स्लॅश केला जाऊ शकतो. याप्रकारे आशावादी रोलअप्स व्हॅलिडेटर्स प्रामाणिकपणे वागतील याची खात्री करण्यासाठी क्रिप्टोकॉनॉमिक प्रोत्साहनांचा वापर करतात.

आशावादी रोलअप चेनवरील इतर व्हॅलिडेटर्सकडून रोलअपच्या स्टेटच्या त्यांच्या प्रतीचा वापर करून सादर केलेले व्यवहार कार्यान्वित करण्याची अपेक्षा केली जाते. जर व्हॅलिडेटरची अंतिम स्टेट ऑपरेटरच्या प्रस्तावित स्टेटपेक्षा वेगळी असेल, तर ते आव्हान सुरू करू शकतात आणि फ्रॉड प्रूफ मोजू शकतात.

काही आशावादी रोलअप्स परवानगीविरहित व्हॅलिडेटर सिस्टीम सोडून देऊ शकतात आणि चेन कार्यान्वित करण्यासाठी एकाच “सिक्वेन्सर”चा वापर करू शकतात. व्हॅलिडेटरप्रमाणे, सिक्वेन्सर व्यवहार प्रक्रिया करतो, रोलअप ब्लॉक्स तयार करतो आणि रोलअप व्यवहार L1 चेन (इथेरियम) वर सादर करतो.

सिक्वेन्सर नियमित रोलअप ऑपरेटरपेक्षा वेगळा आहे कारण त्यांचे व्यवहारांच्या क्रमावर जास्त नियंत्रण असते. तसेच, सिक्वेन्सरला रोलअप चेनमध्ये प्राधान्याने प्रवेश असतो आणि ऑनचेन कॉन्ट्रॅक्टवर व्यवहार सादर करण्यासाठी अधिकृत असलेली एकमेव संस्था आहे. सिक्वेन्सर नसलेल्या नोड्स किंवा नियमित वापरकर्त्यांकडून आलेले व्यवहार एका वेगळ्या इनबॉक्समध्ये रांगेत ठेवले जातात, जोपर्यंत सिक्वेन्सर त्यांना नवीन बॅचमध्ये समाविष्ट करत नाही.

इथेरियमवर रोलअप ब्लॉक्स सादर करणे

उल्लेख केल्याप्रमाणे, आशावादी रोलअपचा ऑपरेटर ऑफचेन व्यवहारांना बॅचमध्ये बंडल करतो आणि नोटरीकरणासाठी इथेरियमकडे पाठवतो. या प्रक्रियेत व्यवहार-संबंधित डेटा कॉम्प्रेस करणे आणि तो इथेरियमवर calldata म्हणून किंवा ब्लॉब्समध्ये प्रकाशित करणे समाविष्ट आहे.

calldata हे स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्टमधील एक न बदलता येणारे, न-टिकाऊ क्षेत्र आहे जे बहुतेक मेमरी सारखे वागते. calldata ब्लॉकचेनच्या इतिहास लॉग (opens in a new tab) चा भाग म्हणून ऑनचेन टिकून राहतो, तरी तो इथेरियमच्या स्टेटचा भाग म्हणून संग्रहित केला जात नाही. कारण calldata इथेरियमच्या स्टेटच्या कोणत्याही भागाला स्पर्श करत नाही, त्यामुळे ऑनचेन डेटा संग्रहित करण्यासाठी तो स्टेटपेक्षा स्वस्त आहे.

calldata कीवर्डचा वापर Solidityमध्ये अंमलबजावणीच्या वेळी स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट फंक्शनला वितर्क पास करण्यासाठी देखील केला जातो. calldata व्यवहारादरम्यान कॉल होत असलेल्या फंक्शनची ओळख पटवते आणि बाइट्सच्या अनियंत्रित क्रमाच्या स्वरूपात फंक्शनचे इनपुट धारण करते.

आशावादी रोलअप्सच्या संदर्भात, calldata चा वापर कॉम्प्रेस केलेला व्यवहार डेटा ऑनचेन कॉन्ट्रॅक्टवर पाठवण्यासाठी केला जातो. रोलअप ऑपरेटर रोलअप कॉन्ट्रॅक्टमध्ये आवश्यक फंक्शन कॉल करून आणि कॉम्प्रेस केलेला डेटा फंक्शन वितर्क म्हणून पास करून नवीन बॅच जोडतो. calldata वापरल्याने वापरकर्त्यांचे शुल्क कमी होते कारण रोलअप्सना लागणारा बहुतेक खर्च ऑनचेन डेटा संग्रहित करण्यापासून येतो.

ही संकल्पना कशी कार्य करते हे दाखवण्यासाठी रोलअप बॅच सबमिशनचे एक उदाहरण (opens in a new tab) येथे आहे. सिक्वेन्सरने appendSequencerBatch() पद्धत सुरू केली आणि calldata वापरून कॉम्प्रेस केलेला व्यवहार डेटा इनपुट म्हणून पास केला.

काही रोलअप्स आता इथेरियमवर व्यवहारांच्या बॅच पोस्ट करण्यासाठी ब्लॉब्स वापरतात.

ब्लॉब्स न बदलता येणारे आणि न टिकणारे आहेत (calldata प्रमाणेच) परंतु ~18 दिवसांनंतर इतिहासातून काढले जातात. ब्लॉब्सबद्दल अधिक माहितीसाठी, Danksharding पहा.

स्टेट कमिटमेंट्स

कोणत्याही वेळी, आशावादी रोलअपची स्टेट (खाती, शिल्लक, कॉन्ट्रॅक्ट कोड, इ.) मर्केल ट्री म्हणून आयोजित केले जाते ज्याला "स्टेट ट्री" म्हणतात. या मर्केल ट्रीचे मूळ (स्टेट रूट), जे रोलअपच्या नवीनतम स्टेटचा संदर्भ देते, हॅश केले जाते आणि रोलअप कॉन्ट्रॅक्टमध्ये संग्रहित केले जाते. चेनवरील प्रत्येक स्टेट संक्रमण नवीन रोलअप स्टेट तयार करते, ज्यासाठी ऑपरेटर नवीन स्टेट रूट मोजून वचनबद्ध करतो.

ऑपरेटरला बॅच पोस्ट करताना जुने स्टेट रूट्स आणि नवीन स्टेट रूट्स दोन्ही सादर करणे आवश्यक आहे. जर जुना स्टेट रूट ऑनचेन कॉन्ट्रॅक्टमधील विद्यमान स्टेट रूटशी जुळत असेल, तर नंतरचा स्टेट रूट टाकून दिला जातो आणि त्याच्या जागी नवीन स्टेट रूट ठेवला जातो.

रोलअप ऑपरेटरला व्यवहार बॅचसाठी मर्केल रूट देखील वचनबद्ध करणे आवश्यक आहे. हे कोणालाही मर्केल प्रूफ सादर करून बॅचमध्ये (L1 वर) व्यवहार समाविष्ट असल्याचे सिद्ध करण्यास अनुमती देते.

स्टेट कमिटमेंट्स, विशेषतः स्टेट रूट्स, आशावादी रोलअपमध्ये स्टेट बदलांची अचूकता सिद्ध करण्यासाठी आवश्यक आहेत. रोलअप कॉन्ट्रॅक्ट ऑपरेटर्सकडून नवीन स्टेट रूट्स पोस्ट केल्यावर लगेच स्वीकारतो, परंतु नंतर अवैध स्टेट रूट्स हटवून रोलअपला त्याच्या योग्य स्टेटवर पुनर्संचयित करू शकतो.

फ्रॉड प्रूफिंग

स्पष्ट केल्याप्रमाणे, आशावादी रोलअप्स कोणालाही वैधतेचे पुरावे न देता ब्लॉक्स प्रकाशित करण्याची परवानगी देतात. तथापि, चेन सुरक्षित राहील याची खात्री करण्यासाठी, आशावादी रोलअप्स एक वेळ विंडो निर्दिष्ट करतात ज्या दरम्यान कोणीही स्टेट संक्रमणास विवादित करू शकतो. म्हणून, रोलअप ब्लॉक्सना “असर्शन्स” म्हटले जाते कारण कोणीही त्यांच्या वैधतेला विवादित करू शकतो.

जर कोणी असर्शनला विवादित केले, तर रोलअप प्रोटोकॉल फ्रॉड प्रूफची गणना सुरू करेल. प्रत्येक प्रकारचा फ्रॉड प्रूफ परस्परसंवादी असतो—दुसऱ्या व्यक्तीला आव्हान देण्यापूर्वी कोणीतरी असर्शन पोस्ट करणे आवश्यक आहे. फरक यात आहे की फ्रॉड प्रूफ मोजण्यासाठी किती फेऱ्यांच्या परस्परसंवादाची आवश्यकता आहे.

सिंगल-राउंड इंटरॅक्टिव्ह प्रूफिंग योजना अवैध असर्शन्स शोधण्यासाठी L1 वर विवादित व्यवहार पुन्हा चालवतात. रोलअप प्रोटोकॉल L1 (इथेरियम) वर विवादित व्यवहाराच्या पुन्हा अंमलबजावणीचे अनुकरण व्हेरिफायर कॉन्ट्रॅक्ट वापरून करतो, ज्यामध्ये मोजलेला स्टेट रूट आव्हान कोण जिंकतो हे ठरवते. जर आव्हानकर्त्याचा रोलअपच्या योग्य स्टेटबद्दलचा दावा योग्य असेल, तर ऑपरेटरला त्यांचा बॉण्ड स्लॅश करून दंडित केले जाते.

तथापि, फ्रॉड शोधण्यासाठी L1 वर व्यवहार पुन्हा कार्यान्वित करण्यासाठी वैयक्तिक व्यवहारांसाठी स्टेट कमिटमेंट्स प्रकाशित करणे आवश्यक आहे आणि रोलअप्सनी ऑनचेनवर प्रकाशित करावयाच्या डेटाचे प्रमाण वाढवते. व्यवहार पुन्हा चालवण्यामुळे लक्षणीय गॅस खर्च देखील येतो. या कारणास्तव, आशावादी रोलअप्स मल्टी-राउंड इंटरॅक्टिव्ह प्रूफिंगवर स्विच करत आहेत, जे समान उद्दिष्ट (म्हणजे, अवैध रोलअप ऑपरेशन्स शोधणे) अधिक कार्यक्षमतेने साध्य करते.

मल्टी-राउंड इंटरॅक्टिव्ह प्रूफिंग

मल्टी-राउंड इंटरॅक्टिव्ह प्रूफिंगमध्ये असर्टर आणि चॅलेंजर यांच्यात एक बॅक-अँड-फोर्थ प्रोटोकॉल समाविष्ट असतो ज्यावर L1 व्हेरिफायर कॉन्ट्रॅक्टद्वारे देखरेख ठेवली जाते, जो शेवटी खोट्या पक्षाचा निर्णय घेतो. L2 नोडने असर्शनला आव्हान दिल्यानंतर, असर्टरला विवादित असर्शन दोन समान भागांमध्ये विभागणे आवश्यक आहे. या प्रकरणात प्रत्येक वैयक्तिक असर्शनमध्ये दुसऱ्या इतकेच गणनेचे टप्पे असतील.

चॅलेंजर नंतर कोणत्या असर्शनला आव्हान द्यायचे आहे ते निवडेल. विभाजनाची प्रक्रिया (“बायसेक्शन प्रोटोकॉल” म्हणतात) तोपर्यंत सुरू राहते जोपर्यंत दोन्ही पक्ष अंमलबजावणीच्या एकाच टप्प्याबद्दलच्या असर्शनवर विवाद करत नाहीत. या टप्प्यावर, L1 कॉन्ट्रॅक्ट फसवणूक करणाऱ्या पक्षाला पकडण्यासाठी निर्देशांचे (आणि त्याच्या परिणामाचे) मूल्यांकन करून विवाद सोडवेल.

असर्शन करणाऱ्याला विवादित सिंगल-स्टेप गणनेची वैधता सत्यापित करणारा “वन-स्टेप प्रूफ” प्रदान करणे आवश्यक आहे. जर असर्शन करणारा वन-स्टेप प्रूफ प्रदान करण्यात अयशस्वी झाला, किंवा L1 व्हेरिफायरने प्रूफ अवैध मानला, तर ते आव्हान गमावतात.

या प्रकारच्या फ्रॉड प्रूफबद्दल काही नोट्स:

1. मल्टी-राउंड इंटरॅक्टिव्ह फ्रॉड प्रूफिंग कार्यक्षम मानले जाते कारण ते विवाद लवादामध्ये L1 चेनला करावे लागणारे काम कमी करते. संपूर्ण व्यवहार पुन्हा चालवण्याऐवजी, L1 चेनला फक्त रोलअपच्या अंमलबजावणीमधील एकच टप्पा पुन्हा कार्यान्वित करण्याची आवश्यकता असते.

2. बायसेक्शन प्रोटोकॉल ऑनचेनवर पोस्ट केलेल्या डेटाचे प्रमाण कमी करतात (प्रत्येक व्यवहारासाठी स्टेट कमिट प्रकाशित करण्याची आवश्यकता नाही). तसेच, आशावादी रोलअप व्यवहार इथेरियमच्या गॅस मर्यादेद्वारे मर्यादित नाहीत. याउलट, व्यवहार पुन्हा कार्यान्वित करणारे आशावादी रोलअप्सना खात्री करावी लागते की L2 व्यवहाराची गॅस मर्यादा कमी आहे जेणेकरून त्याची अंमलबजावणी एकाच इथेरियम व्यवहारात अनुकरण करता येईल.

3. दुर्भावनापूर्ण असर्टरच्या बॉण्डचा काही भाग चॅलेंजरला दिला जातो, तर दुसरा भाग बर्न केला जातो. बर्निंगमुळे व्हॅलिडेटर्समधील संगनमत टाळले जाते; जर दोन व्हॅलिडेटर्स बनावट आव्हाने सुरू करण्यासाठी संगनमत करत असतील, तरीही ते संपूर्ण स्टेकचा एक मोठा भाग गमावतील.

4. मल्टी-राउंड इंटरॅक्टिव्ह प्रूफिंगसाठी दोन्ही पक्षांना (असर्शन करणारा आणि आव्हानकर्ता) निर्दिष्ट वेळेच्या विंडोमध्ये हालचाल करणे आवश्यक आहे. वेळेची मर्यादा संपण्यापूर्वी कारवाई करण्यात अयशस्वी झाल्यास डिफॉल्टिंग पक्ष आव्हान गमावतो.

आशावादी रोलअप्ससाठी फ्रॉड प्रूफ का महत्त्वाचे आहेत

फ्रॉड प्रूफ महत्त्वाचे आहेत कारण ते आशावादी रोलअप्समध्ये ट्रस्टलेस फायनॅलिटी सुलभ करतात. ट्रस्टलेस फायनॅलिटी हा आशावादी रोलअप्सचा एक गुण आहे जो हमी देतो की एखादा व्यवहार—जोपर्यंत तो वैध आहे—अखेरीस पुष्टी केली जाईल.

दुर्भावनापूर्ण नोड्स खोटे आव्हान सुरू करून वैध रोलअप ब्लॉकच्या पुष्टीकरणास विलंब करण्याचा प्रयत्न करू शकतात. तथापि, फ्रॉड प्रूफ अखेरीस रोलअप ब्लॉकची वैधता सिद्ध करतील आणि त्याची पुष्टी करतील.

हे आशावादी रोलअप्सच्या दुसऱ्या सुरक्षा गुणधर्माशी संबंधित आहे: चेनची वैधता एका प्रामाणिक नोडच्या अस्तित्वावर अवलंबून आहे. प्रामाणिक नोड वैध दावे पोस्ट करून किंवा अवैध दावे विवादित करून चेन योग्यरित्या पुढे नेऊ शकतो. काहीही असले तरी, प्रामाणिक नोडशी विवाद करणारे दुर्भावनापूर्ण नोड्स फ्रॉड प्रूफिंग प्रक्रियेदरम्यान त्यांचे स्टेक गमावतील.

L1/L2 इंटरऑपरेबिलिटी

आशावादी रोलअप्स इथेरियम मेननेटसोबतच्या आंतरकार्यक्षमतेसाठी डिझाइन केलेले आहेत आणि वापरकर्त्यांना L1 आणि L2 दरम्यान संदेश आणि अनियंत्रित डेटा पास करण्याची परवानगी देतात. ते EVM शी देखील सुसंगत आहेत, त्यामुळे तुम्ही विद्यमान dapps आशावादी रोलअप्सवर पोर्ट करू शकता किंवा इथेरियम डेव्हलपमेंट टूल्स वापरून नवीन dapps तयार करू शकता.

१. मालमत्ता हस्तांतरण

रोलअपमध्ये प्रवेश करणे

आशावादी रोलअप वापरण्यासाठी, वापरकर्ते L1 वरील रोलअपच्या ब्रिज कॉन्ट्रॅक्टमध्ये ETH, ERC-20 टोकन आणि इतर स्वीकारलेली मालमत्ता जमा करतात. ब्रिज कॉन्ट्रॅक्ट व्यवहार L2 वर रिले करेल, जिथे समतुल्य मालमत्ता तयार केली जाईल आणि आशावादी रोलअपवर वापरकर्त्याच्या निवडलेल्या पत्त्यावर पाठवली जाईल.

वापरकर्त्याने तयार केलेले व्यवहार (जसे की L1 > L2 ठेव) सामान्यतः सिक्वेन्सर त्यांना रोलअप कॉन्ट्रॅक्टवर पुन्हा सादर करेपर्यंत रांगेत ठेवले जातात. तथापि, सेन्सॉरशिप प्रतिरोध टिकवून ठेवण्यासाठी, आशावादी रोलअप्स वापरकर्त्यांना व्यवहार थेट ऑनचेन रोलअप कॉन्ट्रॅक्टवर सादर करण्याची परवानगी देतात, जर तो परवानगी दिलेल्या कमाल वेळेपेक्षा जास्त विलंबित झाला असेल.

काही आशावादी रोलअप्स सिक्वेन्सरला वापरकर्त्यांना सेन्सॉर करण्यापासून रोखण्यासाठी अधिक सरळ दृष्टिकोन स्वीकारतात. येथे, एक ब्लॉक रोलअप चेनवर प्रक्रिया केलेल्या व्यवहारांव्यतिरिक्त मागील ब्लॉकपासून L1 कॉन्ट्रॅक्टवर सादर केलेल्या सर्व व्यवहारांद्वारे (उदा., ठेवी) परिभाषित केला जातो. जर सिक्वेन्सरने L1 व्यवहाराकडे दुर्लक्ष केले, तर तो (सिद्ध करण्यायोग्य) चुकीचा स्टेट रूट प्रकाशित करेल; म्हणून, सिक्वेन्सर L1 वर पोस्ट केल्यावर वापरकर्त्याने तयार केलेले संदेश विलंबित करू शकत नाहीत.

रोलअपमधून बाहेर पडणे

आशावादी रोलअपमधून इथेरियममध्ये पैसे काढणे फ्रॉड प्रूफिंग योजनेमुळे अधिक कठीण आहे. जर एखादा वापरकर्ता L1 वर एस्क्रो केलेले फंड काढण्यासाठी L2 > L1 व्यवहार सुरू करतो, तर त्यांना आव्हान कालावधी—अंदाजे सात दिवस चालणारा—संपेपर्यंत थांबावे लागेल. तरीसुद्धा, पैसे काढण्याची प्रक्रिया स्वतःच बरीच सरळ आहे.

L2 रोलअपवर पैसे काढण्याची विनंती सुरू झाल्यानंतर, व्यवहार पुढील बॅचमध्ये समाविष्ट केला जातो, तर रोलअपवरील वापरकर्त्याची मालमत्ता बर्न केली जाते. एकदा बॅच इथेरियमवर प्रकाशित झाल्यावर, वापरकर्ता ब्लॉकवर त्यांच्या बाहेर पडण्याच्या व्यवहाराचा समावेश सत्यापित करणारा मर्केल प्रूफ मोजू शकतो. नंतर L1 वर व्यवहार अंतिम करण्यासाठी आणि मेननेटवर फंड काढण्यासाठी विलंब कालावधीत प्रतीक्षा करावी लागते.

इथेरियममध्ये फंड काढण्यापूर्वी एक आठवडा थांबणे टाळण्यासाठी, आशावादी रोलअप वापरकर्ते लिक्विडिटी प्रोव्हायडर (LP) वापरू शकतात. लिक्विडिटी प्रोव्हायडर प्रलंबित L2 काढण्याच्या मालकीची जबाबदारी घेतो आणि वापरकर्त्याला L1 वर (एका शुल्काच्या बदल्यात) पैसे देतो.

लिक्विडिटी प्रोव्हायडर्स फंड्स जारी करण्यापूर्वी वापरकर्त्याच्या पैसे काढण्याच्या विनंतीची वैधता तपासू शकतात (चेन स्वतः कार्यान्वित करून). या प्रकारे त्यांना आश्वासन मिळते की व्यवहार अखेरीस पुष्टी केला जाईल (म्हणजे, ट्रस्टलेस फायनॅलिटी).

२. EVM सुसंगतता

डेव्हलपर्ससाठी, आशावादी रोलअप्सचा फायदा त्यांची सुसंगतता—किंवा, अधिक चांगले म्हणजे, इथेरियम व्हर्च्युअल मशीन (EVM) शी समानता—आहे. EVM-सुसंगत रोलअप्स इथेरियम यलो पेपर (opens in a new tab) मधील वैशिष्ट्यांचे पालन करतात आणि बाइटकोड स्तरावर EVM ला समर्थन देतात.

आशावादी रोलअप्समध्ये EVM-सुसंगततेचे खालील फायदे आहेत:

i. डेव्हलपर्स इथेरियमवरील विद्यमान स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट्स आशावादी रोलअप चेन्सवर कोडबेसमध्ये मोठ्या प्रमाणात बदल न करता स्थलांतरित करू शकतात. हे L2 वर इथेरियम स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट तैनात करताना डेव्हलपमेंट टीम्सचा वेळ वाचवू शकते.

ii. आशावादी रोलअप्स वापरणारे डेव्हलपर्स आणि प्रोजेक्ट टीम्स इथेरियमच्या पायाभूत सुविधांचा फायदा घेऊ शकतात. यामध्ये प्रोग्रामिंग भाषा, कोड लायब्ररी, टेस्टिंग टूल्स, क्लायंट सॉफ्टवेअर, डिप्लॉयमेंट इन्फ्रास्ट्रक्चर इत्यादींचा समावेश आहे.

विद्यमान टूलिंग वापरणे महत्त्वाचे आहे कारण ही साधने अनेक वर्षांपासून मोठ्या प्रमाणात ऑडिट, डीबग आणि सुधारित केली गेली आहेत. हे इथेरियम डेव्हलपर्सना संपूर्ण नवीन डेव्हलपमेंट स्टॅकसह कसे तयार करायचे हे शिकण्याची गरज देखील दूर करते.

३. क्रॉस-चेन कॉन्ट्रॅक्ट कॉल्स

वापरकर्ते (बाह्य मालकीची खाती) रोलअप कॉन्ट्रॅक्टवर व्यवहार सबमिट करून किंवा सिक्वेन्सर किंवा व्हॅलिडेटरकडून ते करून घेऊन L2 कॉन्ट्रॅक्ट्सशी संवाद साधतात. आशावादी रोलअप्स इथेरियमवरील कॉन्ट्रॅक्ट खात्यांना संदेश रिले करण्यासाठी आणि L1 आणि L2 दरम्यान डेटा पास करण्यासाठी ब्रिजिंग कॉन्ट्रॅक्ट्स वापरून L2 कॉन्ट्रॅक्ट्सशी संवाद साधण्याची परवानगी देतात. याचा अर्थ असा की तुम्ही इथेरियम मेननेटवर L1 कॉन्ट्रॅक्ट प्रोग्राम करू शकता जो L2 आशावादी रोलअपवरील कॉन्ट्रॅक्ट्सशी संबंधित फंक्शन्सना कॉल करू शकतो.

क्रॉस-चेन कॉन्ट्रॅक्ट कॉल्स असिंक्रोनसपणे होतात—म्हणजे कॉल प्रथम सुरू केला जातो, नंतर नंतरच्या वेळी कार्यान्वित केला जातो. हे इथेरियमवरील दोन कॉन्ट्रॅक्ट्समधील कॉल्सपेक्षा वेगळे आहे, जिथे कॉल लगेच परिणाम देतो.

क्रॉस-चेन कॉन्ट्रॅक्ट कॉलचे एक उदाहरण म्हणजे आधी वर्णन केलेली टोकन ठेव. L1 वरील एक कॉन्ट्रॅक्ट वापरकर्त्याचे टोकन एस्क्रो करतो आणि रोलअपवर समान प्रमाणात टोकन मिंट करण्यासाठी जोडलेल्या L2 कॉन्ट्रॅक्टला संदेश पाठवतो.

क्रॉस-चेन संदेश कॉल्समुळे कॉन्ट्रॅक्ट अंमलबजावणी होत असल्याने, पाठवणाऱ्याला सामान्यतः गणनेसाठी गॅस खर्च भरावा लागतो. लक्ष्य चेनवर व्यवहार अयशस्वी होण्यापासून रोखण्यासाठी उच्च गॅस मर्यादा सेट करणे उचित आहे. टोकन ब्रिजिंग परिस्थिती हे एक चांगले उदाहरण आहे; जर व्यवहाराची L1 बाजू (टोकन जमा करणे) काम करते, परंतु L2 बाजू (नवीन टोकन मिंट करणे) कमी गॅसमुळे अयशस्वी होते, तर ठेव अपरिवर्तनीय बनते.

शेवटी, आपण हे लक्षात घेतले पाहिजे की कॉन्ट्रॅक्ट्समधील L2 > L1 संदेश कॉल्सना विलंबाचा हिशोब द्यावा लागतो (L1 > L2 कॉल्स सामान्यतः काही मिनिटांनंतर कार्यान्वित केले जातात). हे असे आहे कारण आशावादी रोलअपमधून मेननेटवर पाठवलेले संदेश चॅलेंज विंडो संपेपर्यंत कार्यान्वित केले जाऊ शकत नाहीत.

आशावादी रोलअप शुल्क कसे कार्य करते?

आशावादी रोलअप्स इथेरियमप्रमाणेच गॅस फी योजना वापरतात, जे दर्शवते की वापरकर्ते प्रत्येक व्यवहारासाठी किती पैसे देतात. आशावादी रोलअप्सवर आकारले जाणारे शुल्क खालील घटकांवर अवलंबून असते:

1. स्टेट राइट: आशावादी रोलअप्स व्यवहार डेटा आणि ब्लॉक हेडर्स (मागील ब्लॉक हेडर हॅश, स्टेट रूट, बॅच रूट यांचा समावेश असलेले) इथेरियमवर blob किंवा "बायनरी लार्ज ऑब्जेक्ट" म्हणून प्रकाशित करतात. EIP-4844 (opens in a new tab) ने ऑनचेनवर डेटा समाविष्ट करण्यासाठी एक किफायतशीर उपाय सादर केला. blob हे एक नवीन व्यवहार क्षेत्र आहे जे रोलअप्सना कॉम्प्रेस केलेला स्टेट संक्रमण डेटा इथेरियम L1 वर पोस्ट करण्याची परवानगी देते. calldata च्या विपरीत, जे कायमस्वरूपी ऑनचेन राहते, ब्लॉब्स अल्पायुषी असतात आणि 4096 युगांनंतर (opens in a new tab) (अंदाजे 18 दिवस) क्लायंटमधून छाटले जाऊ शकतात. कॉम्प्रेस केलेल्या व्यवहारांच्या बॅचेस पोस्ट करण्यासाठी ब्लॉब्स वापरून, आशावादी रोलअप्स L1 वर व्यवहार लिहिण्याचा खर्च लक्षणीयरीत्या कमी करू शकतात.

2. ब्लॉब गॅस वापरला: ब्लॉब-वाहून नेणारे व्यवहार EIP-1559 (opens in a new tab) द्वारे सादर केलेल्या डायनॅमिक फी यंत्रणेसारखी यंत्रणा वापरतात. टाइप-3 व्यवहारांसाठी गॅस फी ब्लॉब्ससाठी बेस फी विचारात घेते, जी नेटवर्कद्वारे ब्लॉब-स्पेस मागणी आणि पाठवल्या जाणाऱ्या व्यवहाराच्या ब्लॉब-स्पेस वापराच्या आधारावर निर्धारित केली जाते.

3. L2 ऑपरेटर शुल्क: ही रक्कम रोलअप नोड्सना व्यवहार प्रक्रिया करताना झालेल्या संगणकीय खर्चाची भरपाई म्हणून दिली जाते, जसे की इथेरियमवरील गॅस फी. रोलअप नोड्स कमी व्यवहार शुल्क आकारतात कारण L2s ची प्रक्रिया क्षमता जास्त असते आणि त्यांना नेटवर्क गर्दीचा सामना करावा लागत नाही ज्यामुळे इथेरियमवरील व्हॅलिडेटर्सना जास्त शुल्कासह व्यवहारांना प्राधान्य द्यावे लागते.

आशावादी रोलअप्स वापरकर्त्यांसाठी शुल्क कमी करण्यासाठी अनेक यंत्रणा लागू करतात, ज्यात व्यवहार बॅचिंग करणे आणि डेटा प्रकाशन खर्च कमी करण्यासाठी calldata कॉम्प्रेस करणे समाविष्ट आहे. इथेरियम-आधारित आशावादी रोलअप्स वापरण्यासाठी किती खर्च येतो याच्या रिअल-टाइम विहंगावलोकनासाठी तुम्ही L2 शुल्क ट्रॅकर (opens in a new tab) तपासू शकता.

आशावादी रोलअप्स इथेरियमला कसे स्केल करतात?

स्पष्ट केल्याप्रमाणे, आशावादी रोलअप्स डेटा उपलब्धतेची हमी देण्यासाठी इथेरियमवर कॉम्प्रेस केलेला व्यवहार डेटा प्रकाशित करतात. आशावादी रोलअप्ससह इथेरियमवर थ्रुपुट स्केल करण्यासाठी ऑनचेनवर प्रकाशित डेटा कॉम्प्रेस करण्याची क्षमता महत्त्वपूर्ण आहे.

मुख्य इथेरियम चेन ब्लॉक्स किती डेटा ठेवू शकतात यावर मर्यादा घालते, जी गॅस युनिट्समध्ये दर्शविली जाते (सरासरी ब्लॉक आकार 15 दशलक्ष गॅस आहे). हे प्रत्येक व्यवहार किती गॅस वापरू शकतो यावर मर्यादा घालते, तरीही याचा अर्थ असा आहे की आपण व्यवहार-संबंधित डेटा कमी करून प्रति ब्लॉक प्रक्रिया केलेल्या व्यवहारांची संख्या वाढवू शकतो— थेट स्केलेबिलिटी सुधारते.

आशावादी रोलअप्स व्यवहार डेटा कॉम्प्रेशन साध्य करण्यासाठी आणि TPS दर सुधारण्यासाठी अनेक तंत्रांचा वापर करतात. उदाहरणार्थ, हा लेख (opens in a new tab) मेननेटवर एक मूलभूत वापरकर्ता व्यवहार (ईथर पाठवणे) किती डेटा तयार करतो आणि रोलअपवर तोच व्यवहार किती डेटा तयार करतो याची तुलना करतो:

या आकडेवारीवर काही ढोबळ गणना केल्यास आशावादी रोलअपने मिळवलेल्या स्केलेबिलिटी सुधारणा दर्शविण्यात मदत होऊ शकते:

1. प्रत्येक ब्लॉकसाठी लक्ष्य आकार 15 दशलक्ष गॅस आहे आणि एक बाइट डेटा सत्यापित करण्यासाठी 16 गॅस खर्च येतो. सरासरी ब्लॉक आकाराला 16 गॅसने भागल्यास (15,000,000/16) सरासरी ब्लॉकमध्ये 937,500 बाइट्स डेटा ठेवता येतो.
2. जर मूलभूत रोलअप व्यवहार 12 बाइट्स वापरत असेल, तर सरासरी इथेरियम ब्लॉक 78,125 रोलअप व्यवहार (937,500/12) किंवा 39 रोलअप बॅच (जर प्रत्येक बॅचमध्ये सरासरी 2,000 व्यवहार असतील) प्रक्रिया करू शकतो.
3. जर इथेरियमवर दर 15 सेकंदांनी एक नवीन ब्लॉक तयार केला गेला, तर रोलअपची प्रक्रिया गती अंदाजे प्रति सेकंद 5,208 व्यवहार असेल. हे इथेरियम ब्लॉक किती मूलभूत रोलअप व्यवहार ठेवू शकतो (78,125) याला सरासरी ब्लॉक वेळेने (15 सेकंद) भागून केले जाते.

हा एक बऱ्यापैकी आशावादी अंदाज आहे, कारण आशावादी रोलअप व्यवहार इथेरियमवर संपूर्ण ब्लॉकचा समावेश करू शकत नाहीत. तथापि, ते आशावादी रोलअप्स इथेरियम वापरकर्त्यांना किती स्केलेबिलिटी लाभ देऊ शकतात याची ढोबळ कल्पना देऊ शकते (सध्याची अंमलबजावणी 2,000 TPS पर्यंत ऑफर करते).

इथेरियमवर डेटा शार्डिंग सुरू केल्याने आशावादी रोलअप्समध्ये स्केलेबिलिटी सुधारण्याची अपेक्षा आहे. रोलअप व्यवहारांना इतर नॉन-रोलअप व्यवहारांसह ब्लॉकस्पेस शेअर करावी लागत असल्याने, त्यांची प्रक्रिया क्षमता मुख्य इथेरियम चेनवरील डेटा थ्रुपुटद्वारे मर्यादित आहे. डँकशार्डिंग महागड्या, कायमस्वरूपी CALLDATA ऐवजी स्वस्त, तात्पुरत्या "ब्लॉब" स्टोरेजचा वापर करून प्रति ब्लॉक डेटा प्रकाशित करण्यासाठी L2 चेन्ससाठी उपलब्ध जागा वाढवेल.

आशावादी रोलअप्सचे फायदे आणि तोटे

आशावादी रोलअप्सचे एक दृष्य स्पष्टीकरण

तुम्ही पाहून शिकणारे आहात का? फायनेमॅटिक्सला आशावादी रोलअप्सचे स्पष्टीकरण देताना पहा:

आशावादी रोलअप्सवर पुढील वाचन

• आशावादी रोलअप्स कसे काम करतात (संपूर्ण मार्गदर्शक) (opens in a new tab)
• ब्लॉकचेन रोलअप म्हणजे काय? एक तांत्रिक ओळख (opens in a new tab)
• आर्बिट्रमसाठी आवश्यक मार्गदर्शक (opens in a new tab)
• इथेरियम रोलअप्ससाठी व्यावहारिक मार्गदर्शक (opens in a new tab)
• इथेरियम L2s मधील फ्रॉड प्रूफची स्थिती (opens in a new tab)
• ऑप्टिमिझमचा रोलअप खरोखर कसा काम करतो? (opens in a new tab)
• OVM डीप डाइव्ह (opens in a new tab)
• ऑप्टिमिस्टिक व्हर्च्युअल मशीन म्हणजे काय? (opens in a new tab)