Gasper
पृष्ठ अखेरचे अद्यतन: २१ ऑक्टोबर, २०२५
Gasper हे कॅस्पर द फ्रेंडली फायनॅलिटी गॅझेट (Casper-FFG) आणि LMD-GHOST फोर्क निवड अल्गोरिदम यांचे संयोजन आहे. हे घटक एकत्रितपणे प्रूफ-ऑफ-स्टेक Ethereum ला सुरक्षित करणारी एकमत यंत्रणा तयार करतात. कॅस्पर ही एक यंत्रणा आहे जी विशिष्ट ब्लॉक्सना "फायनलाइज्ड" करण्यासाठी अपग्रेड करते जेणेकरून नेटवर्कमधील नवीन प्रवेशकर्ते कॅनॉनिकल चेन सिंक करत असल्याची खात्री बाळगू शकतील. जेव्हा ब्लॉकचेनमध्ये फोर्क तयार होतात तेव्हा नोड्स सहजपणे योग्य फोर्क निवडू शकतील याची खात्री करण्यासाठी फोर्क निवड अल्गोरिदम एकत्रित मतांचा वापर करतो.
टीप Gasper मध्ये समाविष्ट करण्यासाठी Casper-FFG ची मूळ व्याख्या किंचित अद्यतनित केली गेली आहे. या पेजवर आम्ही अद्यतनित आवृत्तीचा विचार करत आहोत.
पूर्व आवश्यकता
ही सामग्री समजून घेण्यासाठी प्रूफ-ऑफ-स्टेक वरील प्रास्ताविक पेज वाचणे आवश्यक आहे.
Gasper ची भूमिका
Gasper प्रूफ-ऑफ-स्टेक ब्लॉकचेनवर काम करतो जिथे नोड्स सुरक्षा ठेव म्हणून इथर प्रदान करतात, जे ब्लॉक्स प्रस्तावित किंवा प्रमाणित करण्यात आळशी किंवा अप्रामाणिक असल्यास नष्ट केले जाऊ शकते. Gasper ही एक यंत्रणा आहे जी व्हॅलिडेटर्सना कसे पुरस्कृत आणि दंडित केले जाते, कोणते ब्लॉक्स स्वीकारायचे आणि कोणते नाकारायचे आणि ब्लॉकचेनच्या कोणत्या फोर्कवर बिल्ड करायचे हे ठरवते.
फायनॅलिटी म्हणजे काय?
फायनॅलिटी हा विशिष्ट ब्लॉक्सचा एक गुणधर्म आहे, ज्याचा अर्थ असा आहे की जोपर्यंत गंभीर एकमत अयशस्वी होत नाही आणि आक्रमणकर्त्याने एकूण स्टेक केलेल्या इथरपैकी किमान 1/3 नष्ट केला नाही तोपर्यंत ते परत केले जाऊ शकत नाहीत. फायनलाइज्ड ब्लॉक्स ही अशी माहिती मानली जाऊ शकते ज्याबद्दल ब्लॉकचेनला खात्री असते. एका ब्लॉकला फायनलाइज्ड होण्यासाठी दोन-चरणांच्या अपग्रेड प्रक्रियेतून जावे लागते:
- एकूण स्टेक केलेल्या इथरपैकी दोन-तृतीयांशने त्या ब्लॉकच्या कॅनॉनिकल चेनमध्ये समावेशाच्या बाजूने मतदान केलेले असावे. ही अट ब्लॉकला "जस्टिफाइड" करण्यासाठी अपग्रेड करते. जस्टिफाइड ब्लॉक्स परत होण्याची शक्यता कमी असते, परंतु काही विशिष्ट परिस्थितीत ते परत केले जाऊ शकतात.
- जेव्हा एका जस्टिफाइड ब्लॉकवर दुसरा ब्लॉक जस्टिफाइड केला जातो, तेव्हा तो "फायनलाइज्ड" करण्यासाठी अपग्रेड केला जातो. एखादा ब्लॉक फायनलाइज्ड करणे म्हणजे त्या ब्लॉकला कॅनॉनिकल चेनमध्ये समाविष्ट करण्याची वचनबद्धता होय. जोपर्यंत एखादा आक्रमणकर्ता लाखो इथर (अब्जावधी $USD) नष्ट करत नाही तोपर्यंत ते परत केले जाऊ शकत नाही.
हे ब्लॉक अपग्रेड प्रत्येक स्लॉटमध्ये होत नाहीत. त्याऐवजी, केवळ इपॉक-बाउंडरी ब्लॉक्स जस्टिफाइड आणि फायनलाइज्ड केले जाऊ शकतात. हे ब्लॉक्स "चेकपॉइंट्स" म्हणून ओळखले जातात. अपग्रेड करताना चेकपॉइंट्सच्या जोड्यांचा विचार केला जातो. कमी अलीकडील चेकपॉइंटला फायनलाइज्ड आणि अधिक अलीकडील ब्लॉकला जस्टिफाइड करण्यासाठी दोन सलग चेकपॉइंट्समध्ये एक "सुपरमेजोरिटी लिंक" अस्तित्वात असणे आवश्यक आहे (म्हणजे, एकूण स्टेक केलेल्या इथरपैकी दोन-तृतीयांशने मतदान केले आहे की चेकपॉइंट B हा चेकपॉइंट A चा योग्य वंशज आहे).
कारण फायनॅलिटीसाठी एखादा ब्लॉक कॅनॉनिकल असल्याची दोन-तृतीयांश सहमती आवश्यक असते, त्यामुळे आक्रमणकर्ता खालील गोष्टींशिवाय पर्यायी फायनलाइज्ड चेन तयार करू शकत नाही:
- एकूण स्टेक केलेल्या इथरपैकी दोन-तृतीयांशची मालकी असणे किंवा हाताळणी करणे.
- एकूण स्टेक केलेल्या इथरपैकी किमान एक-तृतीयांश नष्ट करणे.
पहिली अट उद्भवते कारण एखादी चेन फायनलाइज्ड करण्यासाठी दोन-तृतीयांश स्टेक केलेला इथर आवश्यक असतो. दुसरी अट उद्भवते कारण जर एकूण स्टेकपैकी दोन-तृतीयांशने दोन्ही फोर्कच्या बाजूने मतदान केले असेल, तर एक-तृतीयांशने दोन्हीवर मतदान केले असले पाहिजे. दुहेरी-मतदान ही एक स्लॅशिंग अट आहे ज्यासाठी कमाल शिक्षा दिली जाईल, आणि एकूण स्टेकपैकी एक-तृतीयांश नष्ट केला जाईल. मे २०२२ पर्यंत, यासाठी आक्रमणकर्त्याला सुमारे $10 अब्ज किमतीचे इथर जाळावे लागतील. Gasper मध्ये ब्लॉक्सना जस्टिफाइड आणि फायनलाइज्ड करणारा अल्गोरिदम हा कॅस्पर द फ्रेंडली फायनॅलिटी गॅझेट (Casper-FFG) (opens in a new tab) चे थोडे सुधारित स्वरूप आहे.
प्रोत्साहन आणि स्लॅशिंग
व्हॅलिडेटर्सना प्रामाणिकपणे ब्लॉक्स प्रस्तावित आणि प्रमाणित करण्यासाठी पुरस्कृत केले जाते. इथर पुरस्कृत केले जाते आणि त्यांच्या स्टेकमध्ये जोडले जाते. दुसरीकडे, जे व्हॅलिडेटर्स अनुपस्थित असतात आणि बोलावल्यावर कार्य करण्यास अयशस्वी ठरतात, त्यांना हे पुरस्कार मिळत नाहीत आणि कधीकधी त्यांच्या विद्यमान स्टेकचा एक छोटा भाग गमावतात. तथापि, ऑफलाइन असण्याचे दंड लहान आहेत आणि, बहुतेक प्रकरणांमध्ये, ते पुरस्कार गमावण्याच्या संधीच्या खर्चाएवढे असतात. तथापि, काही व्हॅलिडेटर क्रिया अपघाताने करणे खूप कठीण आहे आणि काही दुर्भावनापूर्ण हेतू दर्शवतात, जसे की एकाच स्लॉटसाठी अनेक ब्लॉक्स प्रस्तावित करणे, एकाच स्लॉटसाठी अनेक ब्लॉक्सची साक्ष देणे किंवा मागील चेकपॉइंट मतांशी विरोधाभास करणे. हे "स्लॅश करण्यायोग्य" वर्तन आहेत ज्यांना अधिक कठोर शिक्षा दिली जाते—स्लॅशिंगमुळे व्हॅलिडेटरच्या स्टेकचा काही भाग नष्ट होतो आणि व्हॅलिडेटरला व्हॅलिडेटर्सच्या नेटवर्कमधून काढून टाकले जाते. या प्रक्रियेला ३६ दिवस लागतात. पहिल्या दिवशी, १ ETH पर्यंतचा प्रारंभिक दंड आकारला जातो. नंतर एक्झिट कालावधीत स्लॅश झालेल्या व्हॅलिडेटरचा इथर हळूहळू कमी होत जातो, परंतु १८ व्या दिवशी, त्यांना "सहसंबंध दंड" मिळतो, जो एकाच वेळी अधिक व्हॅलिडेटर्सना स्लॅश केले जाते तेव्हा मोठा असतो. कमाल दंड म्हणजे संपूर्ण स्टेक. हे पुरस्कार आणि दंड प्रामाणिक व्हॅलिडेटर्सना प्रोत्साहन देण्यासाठी आणि नेटवर्कवरील हल्ल्यांना परावृत्त करण्यासाठी डिझाइन केलेले आहेत.
निष्क्रियता गळती
सुरक्षेसोबतच, Gasper "संभाव्य लाइव्हनेस" देखील प्रदान करतो. ही अशी अट आहे की जोपर्यंत एकूण स्टेक केलेल्या इथरपैकी दोन-तृतीयांश प्रामाणिकपणे मतदान करत आहे आणि प्रोटोकॉलचे पालन करत आहे, तोपर्यंत इतर कोणत्याही हालचालीची (जसे की हल्ले, लेटन्सी समस्या किंवा स्लॅशिंग) पर्वा न करता चेन फायनलाइज्ड होऊ शकेल. दुसऱ्या शब्दांत, चेनला फायनलाइज्ड होण्यापासून रोखण्यासाठी एकूण स्टेक केलेल्या इथरपैकी एक-तृतीयांशाशी कोणत्यातरी प्रकारे तडजोड केली पाहिजे. Gasper मध्ये, लाइव्हनेस अयशस्वी होण्याच्या विरोधात संरक्षणाची एक अतिरिक्त रेषा आहे, जी "निष्क्रियता गळती" म्हणून ओळखली जाते. जेव्हा चेन चारपेक्षा जास्त इपॉक्ससाठी फायनलाइज्ड होण्यास अयशस्वी ठरते तेव्हा ही यंत्रणा सक्रिय होते. जे व्हॅलिडेटर्स बहुसंख्य चेनला सक्रियपणे साक्ष देत नाहीत, त्यांचा स्टेक हळूहळू कमी होत जातो जोपर्यंत बहुसंख्यांना एकूण स्टेकपैकी दोन-तृतीयांश परत मिळत नाही, ज्यामुळे हे सुनिश्चित होते की लाइव्हनेस अपयश केवळ तात्पुरते आहेत.
फोर्क निवड
Casper-FFG च्या मूळ व्याख्येत एक फोर्क निवड अल्गोरिदम समाविष्ट होता ज्याने हा नियम लागू केला: सर्वात जास्त उंची असलेल्या जस्टिफाइड चेकपॉइंटचा समावेश असलेल्या चेनचे अनुसरण करा जिथे उंचीची व्याख्या जेनेसिस ब्लॉकपासूनचे सर्वात मोठे अंतर अशी केली आहे. Gasper मध्ये, LMD-GHOST नावाच्या अधिक अत्याधुनिक अल्गोरिदमच्या बाजूने मूळ फोर्क निवड नियम नापसंत केला आहे. हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की सामान्य परिस्थितीत, फोर्क निवड नियमाची आवश्यकता नसते - प्रत्येक स्लॉटसाठी एकच ब्लॉक प्रस्तावक असतो, आणि प्रामाणिक व्हॅलिडेटर्स त्याला साक्ष देतात. केवळ मोठ्या नेटवर्क असिंक्रोनिसिटीच्या प्रकरणांमध्ये किंवा जेव्हा एखादा अप्रामाणिक ब्लॉक प्रस्तावक संदिग्ध विधान करतो तेव्हाच फोर्क निवड अल्गोरिदम आवश्यक असतो. तथापि, जेव्हा अशी प्रकरणे उद्भवतात, तेव्हा फोर्क निवड अल्गोरिदम एक महत्त्वपूर्ण संरक्षण आहे जे योग्य चेन सुरक्षित करते.
LMD-GHOST चा अर्थ आहे "लेटेस्ट मेसेज-ड्रिव्हन ग्रीडी हेवीएस्ट ऑब्झर्व्हड सब-ट्री". एखाद्या अल्गोरिदमची व्याख्या करण्याचा हा एक तांत्रिक शब्दबंबाळ मार्ग आहे, जो साक्ष्यांच्या सर्वात मोठ्या एकत्रित वजनासह असलेला फोर्क कॅनॉनिकल म्हणून निवडतो (ग्रीडी हेवीएस्ट सबट्री) आणि जर एखाद्या व्हॅलिडेटरकडून अनेक संदेश प्राप्त झाले, तर केवळ नवीनतम संदेश विचारात घेतला जातो (लेटेस्ट-मेसेज ड्रिव्हन). सर्वात वजनदार ब्लॉकला आपल्या कॅनॉनिकल चेनमध्ये जोडण्यापूर्वी, प्रत्येक व्हॅलिडेटर या नियमाचा वापर करून प्रत्येक ब्लॉकचे मूल्यांकन करतो.