Web2 dhidi ya Web3
Web2 inarejelea toleo la intaneti ambalo wengi wetu tunalijua leo. Intaneti inayotawaliwa na kampuni zinazotoa huduma badala ya data yako ya kibinafsi. Web3, katika muktadha wa Ethereum, inarejelea programu tumizi zilizogatuliwa (dapps) zinazoendeshwa kwenye mnyororo wa vitalu. Hizi ni programu zinazoruhusu mtu yeyote kushiriki bila kufanya biashara na data zao za kibinafsi.
Unatafuta rasilimali rafiki zaidi kwa wanaoanza? Tazama utangulizi wetu wa Web3.
Faida za Web3
Wasanidi wengi wa Web3 wamechagua kujenga dapps kwa sababu ya ugatuzi wa asili wa Ethereum:
- Mtu yeyote aliye kwenye mtandao ana ruhusa ya kutumia huduma – au kwa maneno mengine, ruhusa haihitajiki.
- Hakuna mtu anayeweza kukuzuia au kukunyima ufikiaji wa huduma.
- Malipo yamejumuishwa kupitia tokeni asili, Etha (ETH).
- Ethereum ni turing-complete, ikimaanisha unaweza kuprogramu karibu chochote.
Ulinganisho wa kivitendo
| Web2 | Web3 |
|---|---|
| Twitter inaweza kudhibiti akaunti au tweet yoyote | Tweet za Web3 hazingeweza kudhibitiwa kwa sababu udhibiti umeugatuliwa |
| Huduma ya malipo inaweza kuamua kutoruhusu malipo kwa aina fulani za kazi | Programu za malipo za Web3 hazihitaji data ya kibinafsi na haziwezi kuzuia malipo |
| Seva za programu za uchumi wa gig zinaweza kushindwa kufanya kazi na kuathiri mapato ya wafanyakazi | Seva za Web3 haziwezi kushindwa kufanya kazi – zinatumia Ethereum, mtandao uliogatuliwa wa maelfu ya kompyuta kama mfumo wao wa nyuma |
Hii haimaanishi kwamba huduma zote zinahitaji kugeuzwa kuwa dapp. Mifano hii inaonyesha tofauti kuu kati ya huduma za Web2 na Web3.
Vikwazo vya Web3
Web3 ina baadhi ya vikwazo kwa sasa:
- Ukuaji – miamala ni ya polepole kwenye Web3 kwa sababu imegatuliwa. Mabadiliko kwenye hali, kama vile malipo, yanahitaji kuchakatwa na nodi na kusambazwa kwenye mtandao wote.
- UX (Uzoefu wa Mtumiaji) – kuingiliana na programu tumizi za Web3 kunaweza kuhitaji hatua za ziada, programu, na elimu. Hiki kinaweza kuwa kikwazo katika utumiaji.
- Ufikiaji – ukosefu wa ujumuishaji katika vivinjari vya kisasa vya wavuti hufanya Web3 isifikiwe kwa urahisi na watumiaji wengi.
- Gharama – dapps nyingi zilizofanikiwa huweka sehemu ndogo sana za msimbo wao kwenye mnyororo wa vitalu kwa kuwa ni ghali.
Uwekaji kati dhidi ya ugatuzi
Katika jedwali hapa chini, tunaorodhesha baadhi ya faida na hasara za jumla za mitandao ya kidijitali iliyowekwa kati na iliyogatuliwa.
| Mifumo Iliyowekwa Kati | Mifumo Iliyogatuliwa |
|---|---|
| Kipenyo kidogo cha mtandao (washiriki wote wameunganishwa na mamlaka kuu); taarifa husambaa haraka, kwani usambazaji unashughulikiwa na mamlaka kuu yenye rasilimali nyingi za kimahesabu. | Washiriki walio mbali zaidi kwenye mtandao wanaweza kuwa mbali sana kutoka kwa kila mmoja. Taarifa zinazotangazwa kutoka upande mmoja wa mtandao zinaweza kuchukua muda mrefu kufika upande mwingine. |
| Kawaida utendaji wa juu zaidi (uwezo wa upitishaji wa juu zaidi, rasilimali chache za kimahesabu zinazotumika) na rahisi kutekeleza. | Kawaida utendaji wa chini zaidi (uwezo wa upitishaji wa chini zaidi, rasilimali nyingi zaidi za kimahesabu zinazotumika) na ngumu zaidi kutekeleza. |
| Katika tukio la data zinazokinzana, utatuzi ni wazi na rahisi: chanzo kikuu cha ukweli ni mamlaka kuu. | Itifaki (mara nyingi ngumu) inahitajika kwa utatuzi wa mizozo, ikiwa wenza watatoa madai yanayokinzana kuhusu hali ya data ambayo washiriki wanapaswa kusawazishwa kwayo. |
| Sehemu moja ya kushindwa: wahusika wenye nia mbaya wanaweza kuangusha mtandao kwa kulenga mamlaka kuu. | Hakuna sehemu moja ya kushindwa: mtandao bado unaweza kufanya kazi hata kama idadi kubwa ya washiriki watashambuliwa/kuondolewa. |
| Uratibu kati ya washiriki wa mtandao ni rahisi zaidi, na unashughulikiwa na mamlaka kuu. Mamlaka kuu inaweza kulazimisha washiriki wa mtandao kupitisha maboresho, masasisho ya itifaki, n.k., kwa msuguano mdogo sana. | Uratibu mara nyingi ni mgumu, kwani hakuna wakala mmoja aliye na uamuzi wa mwisho katika maamuzi ya kiwango cha mtandao, maboresho ya itifaki, n.k. Katika hali mbaya zaidi, mtandao unaweza kugawanyika kunapokuwa na kutokubaliana kuhusu mabadiliko ya itifaki. |
| Mamlaka kuu inaweza kudhibiti data, na uwezekano wa kukata sehemu za mtandao zisiingiliane na mtandao uliosalia. | Udhibiti ni mgumu zaidi, kwani taarifa ina njia nyingi za kusambaa kwenye mtandao. |
| Ushiriki katika mtandao unadhibitiwa na mamlaka kuu. | Mtu yeyote anaweza kushiriki katika mtandao; hakuna “walinzi wa lango.” Kimsingi, gharama ya ushiriki ni ndogo sana. |
Kumbuka kwamba hizi ni mifumo ya jumla ambayo inaweza isiwe kweli katika kila mtandao. Zaidi ya hayo, kiuhalisia kiwango ambacho mtandao umewekwa kati/umegatuliwa kiko kwenye wigo; hakuna mtandao uliowekwa kati kabisa au uliogatuliwa kabisa.
Usomaji zaidi
- Web3 ni nini? - ethereum.org
- Usanifu wa programu tumizi ya Wavuti 3.0 (opens in a new tab) - Preethi Kasireddy
- Maana ya Ugatuzi (opens in a new tab) Feb 6, 2017 - Vitalik Buterin
- Kwa Nini Ugatuzi ni Muhimu (opens in a new tab) Feb 18, 2018 - Chris Dixon
- Wavuti 3.0 ni Nini & Kwa Nini ni Muhimu (opens in a new tab) Des 31, 2019 - Max Mersch na Richard Muirhead
- Kwa Nini Tunahitaji Wavuti 3.0 (opens in a new tab) Sep 12, 2018 - Gavin Wood